Heimat i strój ludowy: temat z przeszłości w dzisiejszym świecie?

Wykład z przeźroczami prof. dr. Wernera Mezgera z Uniwersytetu we Fryburgu Bryzgowijskim.

Heimat - dla jednych pojęcie oczywiste, dla innych źródło dyskomfortu, dla jeszcze innych - anachronizm, małomieszczaństwo, przeżytek. Właśnie od tego punktu wychodzi wykład, który z perspektywy kulturoznawczej stara się oświetlić różne oblicza pojęcia Heimat - jego historyczne, współczesne i przyszłe funkcje. W centrum stoi pytanie, jaką rolę odgrywa poczucie zakorzenienia w świecie zmieniającym się dziś szybciej niż kiedykolwiek.

Czy Heimat ma jeszcze jakieś znaczenie wobec dramatycznych przemian XXI wieku - nowego ładu światowego, zmian klimatu, migracji, sztucznej inteligencji, przełomów geopolitycznych? Czy imprezy takie jak Heimattage Baden-Württemberg to tylko rytualne odlewanie wczorajszych ideałów w gotowe formy? Czy Heimat ma realną przyszłość, czy jest jedynie wyidealizowaną przeszłością? Krótko mówiąc: czy w ogóle jeszcze tego potrzebujemy?

Do tego dochodzą kolejne pytania: Dokąd zmierza nasze społeczeństwo? Co oznacza formuła demograficzna "mniej, starzej, bardziej różnorodnie"? Jak GPS, Google Earth i sztuczna inteligencja zmieniają nasze postrzeganie przestrzeni geograficznej i lokalnych więzi? Co sprawia postępujące rozpuszczanie się przestrzeni fizycznej w wirtualności, gdzie bliskość i odległość tracą konkretne znaczenie? I wreszcie: czy noszenie stroju ludowego jest dziś całkowicie passé, czy może ruch folklorystyczny pokazuje wręcz, że przeszłość ma przyszłość? Wykład nie daje ostatecznych odpowiedzi, ale chce pobudzić do myślenia i wzbudzić nową świadomość problemu.

Prof. dr Werner Mezger, znany z licznych publikacji książkowych, jest pracownikiem naukowym Uniwersytetu we Fryburgu Bryzgowijskim.