Fetysz inteligencji - Jak przeszacowana koncepcja kształtuje nasze życie

Dlaczego dziś tak wiele dzieci uważa się za zdolne? Dlaczego menedżerowie technologiczni i wpływowi ekstremiści prawicowi są obsesyjnie zainteresowani inteligencją? Co czyni pojęcie inteligencji tak atrakcyjnym?

Gisela Schmalz i Mario de la Piedra Walter dyskutują, jak "IQ" jest używany jako narzędzie władzy, a "inteligencja" jest przejmowana przez lewicę, libertarian i prawicę w celu realizacji celów edukacyjnych, społecznych, gospodarczych i imigracyjnych. Moderowana przez Christiana Dunkera rozmowa pokazuje, jak testy IQ, ideologie i dyskursy sztucznej inteligencji zawężają perspektywę i pomijają fundamentalne wymiary ludzkiej inteligencji.

Inteligencja jest dziś miernikiem wartości zarówno dla ludzi, jak i maszyn - w szkołach, polityce i szumie wokół sztucznej inteligencji chodzi przede wszystkim o porównywalność. IQ jest używany do sortowania i eliminowania ludzi. W świecie zdominowanym przez efektywność pojęcie inteligencji kurczy się do instrumentu politycznego, obietnic technologicznych i wreszcie do fetyszu, który kształtuje indywidualne biografie i całe struktury społeczne. Dyskusja dotyczy również pytania, jak mogłaby wyglądać humanistyczna koncepcja inteligencji, która obejmowałaby całościowy potencjał jednostki.

Gisela Schmalz jest profesorką etyki gospodarczej i cyfrowej, studiowała filozofię i ekonomię, kieruje "Grupą Fokusową Sztucznej Inteligencji" przy Niemieckim Towarzystwie Filozofii. Wśród jej książek znajdują się "Cliquenwirtschaft" i "Mein fremder Wille". Mario de la Piedra Walter, urodzony w Mexico City, jest autorem i neurologiem w Berlinie; pisze dla meksykańskich czasopism "Nexos" i "Mercurio Volante" o kulturze i naukach przyrodniczych. Jego książka "Unser kreatives Gehirn" ukazała się w 2026 roku w wydawnictwie Diogenes.