Sinfonia Varsovia / Zukerman / Skrzypcowy żywioł

Wykonawcy
Pinchas Zukerman - dyrygent, skrzypce
Sinfonia Varsovia

Program
Edward Elgar - Serenada na smyczki e-moll op. 20
Max Bruch - I Koncert skrzypcowy g-moll op. 26
Antonín Dvořák - VIII Symfonia G-dur op. 88

Sinfonia Varsovia powstała z inicjatywy Yehudi Menuhina, który poprowadził orkiestrę z pozycji skrzypka-dyrygenta. Ta tradycja jest żywa do dziś - warszawski zespół szczególnie dobrze sprawdza się, gdy solistą i dyrygentem jest ta sama osoba, a Pinchas Zukerman to artysta o renomie, która mówi sama za siebie.

Wieczór otwiera Serenada na smyczki Elgara - utwór wczesny, lecz przez kompozytora ceniony do końca życia. Jako skrzypek Elgar pisał partie smyczkowe z naturalną swobodą, a całość przesycona jest typowo angielskim liryzmem. I Koncert skrzypcowy Brucha to z kolei historia popularności, która stała się dla twórcy ciężarem. Gigantyczna sława utworu w połączeniu z niekorzystną umową wydawniczą była źródłem jego frustracji - gdy w 1903 roku odwiedził Neapol, miejscowi skrzypkowie czaili się w pobliżu jego hotelu, gotowi zagrać Pierwszy koncert na każde skinienie. Bruch wspominał z rozdrażnieniem: „Stoją tam, na rogu Via Toledo, gotowi w każdej chwili zagrać mój Pierwszy koncert, gdy tylko pozwolę się zobaczyć. Niech ich wszystkich diabli wezmą! Jakbym nie napisał innych, równie dobrych koncertów!". Dziś utwór ten zaliczany jest do najważniejszych koncertów skrzypcowych w historii gatunku.

VIII Symfonię Dvořáka kompozytor ukończył w zaledwie dziesięć tygodni - partytura dosłownie paliła mu się w rękach. Czerpiąc z rodzimej muzyki ludowej, stworzył dzieło pogodne i żywiołowe, choć bogate w harmoniczne i kolorystyczne niuanse. Gdy w finale rozbrzmiewa trąbkowa fanfara, warto przypomnieć słowa przypisywane Rafaelowi Kubelíkowi: „W Czechach trąbki nigdy nie wzywają do boju - zawsze wzywają do tańca!".