Chapeau Classique: Maximilian Kromer: Wanderer

Max Kromer z Wiednia, zwycięzca Międzynarodowego Konkursu Schuberta w Dortmundzie 2025, stawia Schuberta i Liszta w centrum swojego programu - pierwszego jako "Wędrowca", drugiego jako jego gorliwego wielbiciela i transformatora. Westchnienia i okrzyki radości, elegancja i melancholia, wirtuozja i prostota - program godnie oddaje te ambiwale ncje.

Z okazji 200. rocznicy śmierci Beethovena w 2027 roku Kromer oddaje mu hołd pogodną sonatą Es-dur op. 31/3 - która w kontekście programu "Wędrowca" jawi się jak przebłysk "kraju pełnego nadziei" z pieśni Schuberta. Beethoven napisał ją w 1802 roku, w roku "Testamentu z Heiligenstadt", w którym 32-letni kompozytor ujawnił swoją rozpacz z powodu postępującego głuchoty i myśli samobójczych - jednocześnie jednak swoją determinację, by żyć dla sztuki.

U podstaw monumentalnej Fantazji Wędrowca Schuberta leży jego pieśń "Der Wanderer": wyraz tęsknoty za zadomowieniem w państwie policyjnym Metternicha, ale także egzystencjalnej obcości jako takiej. Wędrowiec pragnie metafizycznego schronienia, natury, która mówi do niego zrozumiale, by być zrozumianym przez ludzi - i wyraża swoją melancholię ze świadomością, że kraj, "który mówi moim językiem", jest równie utopijny jak zmartwychwstanie umarłych. "Tam, gdzie ciebie nie ma, tam jest szczęście."

Liszt transformował pieśni Schuberta w błyszczące koncertowe utwory w swoim własnym języku, ponieważ głęboko go podziwiał i chciał przekazać jego sztukę pieśni współczesnym. Jego "Soirées de Vienne" to również wyznanie miłości do Schuberta, zainspirowane jego "Valses nobles" - pozornie proste, taneczne miniatury charakterystyczne, przesycone szlachetną smutkiem - które Kromer umiejętnie rozsypuje przez cały program.