Podróż do Włoch

Program:

Mając 22 lata, Richard Strauss wyruszył do Rzymu i Neapolu. Swoje wrażenia utrwalił potem w kompozycji "Aus Italien" ("Z Włoch"). Nazwał to dzieło "symfoniczną fantazją" - nie jest to już symfonia (mimo czterech części), ale jeszcze nie poemat symfoniczny. Trzecia część, "Am Strande von Sorrent" ("Na brzegu Sorrento"), roztacza fascynujący, niemal impresjonistyczny pejzaż dźwiękowy, niezwykły jak na Straussa. Kompozytor mówił o "obrazie nastrojowym" - splocie dźwięków natury (wiatr, woda, śpiew ptaków) z własnymi odczuciami.

Erich Wolfgang Korngold należał do najwybitniejszych kompozytorów operowych lat 20. XX wieku. Na emigracji w Stanach Zjednoczonych stał się ważnym twórcą muzyki filmowej, który wywarł trwały wpływ na język muzyczny Hollywood. Swoje partytury filmowe Korngold traktował jako "dramatyczną muzykę symfoniczną" lub "opery bez śpiewu". Jednym z ostatnich filmów, do których pisał muzykę, był "Devotion" (1946) - opowieść rozgrywająca się w środowisku muzyków, której kulminacją jest wykonanie krótkiego (jednoczesnego) koncertu wiolonczelowego. Korngold skomponował go w całości, a następnie wydał jako samodzielne dzieło.

Ottorino Respighi napisał w młodości trzyczęściowy koncert wiolonczelowy dla przyjaciela ze studiów. Niestety, koncert zaginął - ocalała jedynie część Adagio. Respighi opracował ją później na nowo, początkowo na wiolonczelę i fortepian. W 1921 roku - gdy był już profesorem kompozycji w Rzymie - przekształcił Adagio z wariacjami w jednoczesny koncert wiolonczelowy z orkiestrą. To, jak przystało na Resphigiego, piękny, poważny i mistrzowski pod względem brzmieniowym utwór.

Również Felix Mendelssohn Bartholdy podróżował do Włoch w młodości (1830-1832). Owocem tej podróży była "Włoska" symfonia, którą uważał za swoje "najweselsze dzieło". Owacyjnie przyjętą premierą w Londynie w 1833 roku dyrygował sam Mendelssohn. Był to jednak jedyny za jego życia pokaz "Włoskiej" - kompozytor wciąż chciał coś w niej zmienić.